تبلیغات
پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی - امام شناسی در سبك زندگی رضوی

پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی

هر آنچه برای رسیدن به خوشبختی می خواهید

با سلام ... ورود شمارا به وبلاگ پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی خوش آمد میگویم ... برای مشاهده کامل مطالب از آرشیو مطالب وبلاگ استفاده کنید.







امام شناسی در سبك زندگی رضوی
سأله هدایت و رهبری جامعه اسلامی پس از آخرین فرستاده الهی یکی از مسائل مهم و بنیادین در اندیشه اسلامی است. در منظومه فکری شیعه، امامت منصبی الهی است که تداوم رسالت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) است؛ از این رو امام باید از صلاحیت ها و فضیلت های ویژه‌ای برخوردار باشد تا در استمرار بخشیدن به رهبری پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) توفیق یابد. در روایات اسلامی، تعالیم والایی درباره اصل امامت و ابعاد مختلف آن بیان شده است. شخصی از امام رضا (علیه السلام) پرسید: آیا زمین از حجّت الهی خالی می‌ شود؟ امام رضا (علیه السلام) پاسخ فرمود:
اگر زمین به اندازه یک چشم برهم زدن از حجّت خالی شود، اهل خود را فرو می‌ برد. (1)

1) چیستی

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
امامت جایگاه و مرتبه انبیا و میراث اوصیا است. امامت خلافت خدا و رسول او و مقام امیرالمؤمنین و میراث حسن و حسین (علیه السلام) است. به راستی امام سررشته امور دین، و نظام کل کار مسلمین و مایه صلاح دنیا و عزّت اهل ایمان است. (2)

2) ضرورت امامت

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
چون آفریدگان بر حدّ محدودی قرار گرفته و فرمان یافته‌اند که از این حدّ درنگذرند تا کارشان تباه نشود، این کار جز به آن میسّر نمی‌شود که بر ایشان امینی بگمارند تا آنان را از تجاوز از حدّ و درآمدن به ناحیه‌ای که برای ایشان ایجاد خطر می‌ کند بازدارد، چه اگر چنین نمی‌بود، هیچ کس لذّت جویی و سودمندی خود را به خاطر جلوگیری از تباه شدن دیگران فرونمی گذاشت. پس برای مردمان سرپرستی قرار داده شد تا از فساد و تباهی بازشان دارد و حدود و احکام را در میان ایشان اقامه کند.
علت دیگر این است که هیچ جمعیت و ملّتی را نمی‌یابیم که بدون سرپرست و زمام دار بتواند باقی بماند و به زندگی اجتماعی خود ادامه دهد؛ زیرا برای دین و دنیای آن ها چنین شخصی لازم و ضروری است و حکمت خداوند حکیم اجازه نمی‌دهد که جامعه را در چنین امر مهم و ضروری (بدون تعیین امام و سرپرست) رها کند. با این که او می‌ داند که وجود امام و رهبر ضروری است و موجودیّت و حیات ملّت در گرو آن است. تا در پرتو چنان امامی با دشمنان مقابله کند و اموال عمومی را عادلانه تقسیم کند و عبادت های همچون نماز جمعه و جماعت را برپا دارند. و دست ستمگران را از حریم مظلومان کوتاه نماید.
اگر خداوند برای ملّت، امام و سرپرست امینی و پاسداری امانت دار قرار ندهد، دین و احکام اسلام به فرسودگی وکهنگی کشیده خواهد شد و به مرور زمان از بین خواهد رفت و سنّت ها و احکام الهی تغییر می‌ یابد و بدعت گزاران مطالبی بر آن می‌ افزایند و ملحدان و بی دینان چیزی از آن کم می‌ کنند و آن را به نام دین و رنگ اسلامی خوراک جامعه اسلامی می‌ کنند. زیرا مردم از نظر آگاهی و شناخت کامل نیستند و نیاز به آموزش و فراگیری دارند. از طرف دیگر دارای افکار مختلف و هواها و خواسته های متفاوتی هستند. پس اگر سرپرست و نگهبانی برای اسلام و احکام آن که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آورده استقرار ندهند، هم مردم فاسد می‌ شوند و هم شرایع آسمانی و سنت ها و احکام و ایمان، دگرگون خواهد شد و نتیجه این تغییرات و دگرگونی، فساد و تباهی همه بشریت خواهد بود. (3)
[امام] خیرخواه بندگان خدا و نگهبان دین است. (4)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
به راستی امامت زمام دین، مایه نظام مسلمانان، صلاح دنیا و عزّتمندی مؤمنان است. همانا امامت ریشه اسلام بالنده و شاخه بلند آن است. کامل شدن نماز و زکات و روزه، حج، جهاد و فراوانی غنایم و صدقات، اجرای حدود و احکام و نگه داشتن مرزها و اطراف کشور، به وسیله امام انجام می‌ گیرد. امام است که حلال خدا را حلال و حرام او را حرام می‌ کند و حدود الهی را برپا داشته و از دین خدا دفاع می‌ کند و با بیان حکمت آمیز و اندرزهای نیکو و دلیل های رسا، مردم را به سوی پروردگار خود دعوت می‌ کند. (5)
سلیمان بن جعفر حمیری می‌ گوید از امام رضا (علیه السلام) پرسیدم: آیا زمین بدون حجّت باقی می‌ ماند؟ حضرت فرمود:
اگر زمین به اندازه چشم برهم زدن از حجّت خالی باشد، اهلش را فرو می‌ برد. (6)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
ما حجّت خدا هستیم در روی زمین و خلیفه او در میان بندگان و امین اسرار خدا و کلمه تقوا و دستاویز محکم گواهان خدا و نشانه های او در میان مردم. به واسطه ما خداوند آسمان ها و زمین را از ریزش نگه می‌ دارد. به واسطه ما باران می‌ بارد و رحمت خدا پراکنده می‌ گردد. زمین خالی از رهبری ما خانواده نخواهد بود چه ظاهر و آشکار باشد و یا پنهان و ترسان. اگر یک روز خالی از حجّت باشد، مانند دریا اهلش را فرو می‌ برد. (7)

3) جایگاه امام

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
امامت مقامی است که ابراهیم خلیل (علیه السلام) پس از آنکه به مقام نبوّت و خلّت دست یافت در مرتبه سوم، به درجه و فضیلت امامت مفتخر گردید و خداوند ایشان را به مقام امامت مشرف کرد. و نامش را به وسیله آن بلند نمود. ابراهیم (علیه السلام) از شادمانی عرض کرد: از ذریه و نژاد من هم؟ و خداوند بلندمرتبه فرمود: عهد و فرمان من به دست ظالمان نخواهد رسید. این آیه، امامت هر ظالمی را تا روز قیامت باطل کرد و آن را مخصوص برگزیدگان پاک ساخت. (8)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
به راستی امانت اندازه‌ای فراتر و مقامی والاتر و موقعی بالاتر و آستانی منیع تر و عمقی فروتر از آن دارد که مردم با عقل خود بدان رسند یا با رأی و نظر خود آن را درک کنند. (9)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
امامت خلافت از طرف خدا و رسول خدا و مقام امیرالمؤمنین است و میراث حسن و حسین است. به راستی امامت زمام دین و نظام مسلمین و عزت مؤمنین است امامت بنیاد پاک اسلام و شاخه با برکت آن است، بوسیله امامت نماز و روزه و زکات و حج و جهاد درست می‌ شوند، غنیمت و صدقات بسیار می‌ گردند، حدود و احکام اجرا می‌ شوند، مرزها و نواحی کشور مصون می‌ شوند، امام حلال و حرام خدا را بیان می‌ کند و حدود خدا را برپا می‌ دارد و از دین خدا دفاع می‌ کند و با حکمت و پند نیک و دلیل رسا به راه خدا دعوت می‌ نماید، امام مانند آفتاب در عالم طلوع کند و بر افق قرار گیرد که دست و دیده مردم بدان نرسد، امام ماه تابنده، چراغ فروزنده، نور برافروخته و ستاره رهنما در تاریکی شب ها و بیابان های تنها و گرداب دریاها است، امام آب گوارایی است برای تشنگی و رهبری به حق و نجات بخش از نابودی است، امام چون آتشی است برای سرمازدگان و دلیلی است در تاریکی ها که هر که از آن جدا شود هلاک است.
امام ابری است بارنده، بارانی است سیل آسا، آفتابی است فروزان و آسمانی است سایه بخش و زمینی است گسترده و چشمه‌ای است جوشنده و غدیر و باغی است، امام امینی است یار و پدری است مهربان و برادری است دلسوز و پناه بندگان خدا است در موقع ترس و پیشامدهای بد، امام امین خدای عز و جل است در میان خلقش و حجت او است بر بندگانش و خلیفه او است در بلادش و دعوت کننده به سوی خدای عز و جل است و دفاع کننده از حقوق خدای جل جلاله است.
امام کسی است که از گناهان پاک است و از عیوب برکنار است، به دانش مخصوص است وبه حلم و بردباری موسوم، نظام دین است و عزت مسلمین و خشم مناقین و هلاک کفار، امام یگانه روزگار خود است، کسی با او برابر نیست و دانشمندی با او همسر نیست، جایگزین ندارد، مانند و نظیر ندارد، بدون تحصیل مخصوص به فضل و از طرف مفضل بدان اختصاص یافته، کیست که به حق شناسایی امام برسد یا تواند او را انتخاب کند؟ (10)
امام رضا (علیه السلام) در مسیر حرکت از مدینه به خراسان وقتی از شهر نیشابور می‌ گذشتند، برخی از مردم از ایشان درخواست سخنی برای یادگاری کردند. حضرت (علیه السلام) حدیثی را به نقل از پدران بزرگوار خود از جانب خداوند بلند مرتبه بیان فرمود:
«لا إِلَهَ إِلا الله» قلعه من است و هر کس وارد این قلعه شود از عذاب من در امان خواهد بود. با وجود شرایط آن، و من از شرایط آنم. (11)

4) راه های شناخت امام

حسن بن جهم می‌ گوید: روزی امام رضا (علیه السلام) در مجلس مأمون حاضر بود و تعدادی از فقیهان و متکلّمان از فرقه های مختلف در آن حضور داشتند. در این مجلس از امام رضا (علیه السلام) از راه های شناخت مدعیان امامت سؤال شد. حضرت در پاسخ فرمود: به وسیله نص و دلیل. سپس پرسشگر از نشانه های امام پرسید. حضرت رضا (علیه السلام) نشانه هایی را بیان فرمود: (12)
- برخورداری از علم و دانش الهی
- به اجابت رسیدن دعای او
- آگاهی از درون انسان ها
- تأیید و همراهی روح القدس
در روایت دیگری ابن ابی نصر می‌‌گوید: به امام رضا (علیه السلام) گفتم: وقتی که امام بمیرد به چه وسیله‌ای امام بعد از او شناخته می‌ شود؟ حضرت رضا (علیه السلام) فرمود: امام نشانه هایی دارد: (13)
- بزرگ ترین فرزند پسرِ پدرش است.
- دارای فضیلت و وصیت است و معروف است، به گونه‌ای که یک شترسوار که از خارج شهر وارد شهر شود، و سؤال کند: فلان امام به که وصیت کرده است؟ می‌گویند: به فلانی.
- سلاح در میان ما چون تابوت در میان بنی اسرائیل است و امام به همراه سلاح است هر جا که باشد.
علی بن حسن بن علی بن فضال از پدرش از حضرت ابی الحسن علی بن موسی الرضا (علیه السلام) روایت کرده است که آن جناب فرمود:
برای امام علاماتی است از آن جمله آنکه امام باید داناترین مردم و بهترین مردم در حکم کردن و با کفایت ترین مردم و بردبارترین مردم و شجاع ترین مردم و سخی ترین مردم و عابدترین مردم باشد و باید متولد شود درحالتی که ختنه شده باشد و پاک و منزه باشد از کثافات و ببیند از عقب سر چنان که از پیش روی بیند و او را سایه نباشد و هرگاه از شکم مادر به زمین آید بر دو کف دست به زمین آید در حالتی که آواز او به شهادتین بلند باشد و محتلم نشود و چشم او در خواب باشد اما قلب او باید بیدار باشد و محتلم نشود و چشم او در خواب باشد اما قلب او باید بیدار باشد و باید حدیث زیاد گوید.
زره رسول خدا بر قامت او موزون باشد و بول و غایط او را کسی نبیند زیرا که زمین از جانب رب العالمین مأمور است که هر چه از او بیرون آید بلع کند و باید خوشبوتر از بوی مشک باشد و أولی باشد به مردم از خود ایشان و مهربان تر باشد به مردم از پدران و مادران ایشان و تواضع او زیاد از مردم باشد و امر خدا را بیشتر از مردم و زودتر امتثال کند و خود را از نهی زودتر بازدارد یعنی اهتمام او در این دو مرحله زیادتر باشد و دعای او مستجاب باشد به نوعی که اگر بر سنگ خارا نفرین کند دو نیمه شود و سلاح رسول خدا در نزد او باشد و شمشیر او ذوالفقار باشد و در نزد او باشد صحیفه که اسماء شیعیان او تا روز قیامت ثبت است و در نزد او صحیفه باشد که نامهای دشمنان او تا روز قیامت ثبت است و جامعه در نزد او باشد و آن صحیفه‌ای است که هفتاد زراع است طول او و جمیع آنچه فرزندان آدم احتیاج دارند در آن ثبت است و جفر اکبر و جفر اصغر است حتی دیه خراشیدن پوست بدن انسان و نصف پوست و ثلث پوست و مصحف فاطمه (علیه السلام) در نزد او باشد و در حدیث دیگر است که امام به روح القدس مؤید و منصور است و میان او و خدا عمودی از نور است که در آن عمود است اعمال بندگان و هر وقت به آن احتیاج پیدا کند از برای رهنمایی مطلع می‌ شود بر آن و چون از برای او باز کنند دانا شود و چون برهم پیچند چیزی از آن نداند و امام متولد می‌ شود و از او ولد به وجود می‌ آید و صحیح می‌ شود و مریض می‌ شود و می‌ خورد می‌ آشامد و بول می‌ کند و غایط می‌ کند و نکاح می‌ کند و خواب می‌ رود و سهو و نسیان از برای او است و شاد می‌ شود و غمگین می‌ شود و گریه می‌ کند و می‌ خندد و حیات دارد و می‌ میرد و قبر او را پنهان می‌ کنند و زیارت کرده می‌ شود و در آخرت محشور می‌ شود و در موقف می‌ آید و در معرض حساب بر می‌ آید و از او سؤال می‌ کند و ثواب به او عطا می‌ شود و شفاعت کرده می‌ شود و به سبب ده خصلت که در او است راهنمایی می‌ کند یکی در علم و دانشوری و دیگری در مستجاب شدن دعای او هر چه از خداوند به خواهد و هر چه از وقایع و حوادث که پیش از وقوع آنها خبر دهد به علت عهدی که از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نزد او معهود است و از پدران خود ارث برده و ایشان از یکدیگر ارث می‌ برند تا برسد به رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و این عهدی است که جبرئیل امین از جانب رب العالمین با پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) کرده است و تمام یازده نفر امام که بعد از پیغمبرند کشته شوند بعضی به شمشیر و آنها دونفرند یکی امیرالمؤمنین (علیه السلام) و دیگری حسین (علیه السلام) و باقی به زهر ستم شهید شدند و هر امامی را طاغی زمان خودش شهید کند و جریان این امر بر آنها از روی حقیقت و صحت است نه آنچنان که غلات و مفوّضه گویند چه ایشان گویند که از روی حقیقت کشته نشوند بلکه بر مردم چنین نماید و دروغ گویند از رحمت خدا دور باشند امر احدی از پیغمبران و حجت های خدا بر مردم اشتباه نشد مگر امر عیسی (علیه السلام) زیرا که او از زمین زنده بالا رفت و او را در میان زمین و آسمان قبض روح کردند پس از آن به اسمانش بالا بردند و روحش را به او رد کردند اینست که حق تعالی می‌ فرماید إِذ قالَ اللهُ یا عِیسی إِنِّی مُتَوَفِّیکَ وَ رافِعُکَ إِلَیَ و یاد کن‌ای محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) وقتی را که خدا فرموده‌ای عیسی من تمام کننده اجل توام به این وجه کن من نگاه دارنده توأم از قتل یهود تا وقتی که اجل مکتوب تو در رسد تو را بمیرانم و بر دارنده توأم به سوی کرامیت خود یعنی بعد از قبض روح تو به مواضع ملائکه ات برسانم که آسمان است و حق تعالی حکایت می‌ کند از قول عیسی در روز قیامت و کُنتُ عَلَیهِم شَهِیداً ما دُمتُ فِِیهِم فَلَمَّا تَوَفَّیتَنی کُنتَ أنتَ الرَّقِیبَ عَلَیهِم وَ أَنتَ عَلی کُلِّ شَیءٍ شَهیدٌ و گواه بودم من بر احوال و افعال این امت مادام که در میان ایشان بودم پس آن هنگام که مرا قبض روح کردی از دار دنیا به دار آخرت بردی تو بر ایشان نگهبان بودی و بر احوال ایشان اطلاع داشتی و تو بر همه چیز گواهی و اطلاع داری و می‌ گویند کسانی که در امر ائمه (علیه السلام) از حد خود تجاوز نمودند که چگونه می‌ شود که جایز باشد امر عیسی (علیه السلام) بر مردم مشتبه باشد و به نظر ایشان چنان نماید و حال اینکه واقع امر غیر از آن بود و جایز نباشد که امر ائمه (علیه السلام) به نظر خلق چنین نماید که آنها را کشتند و چیزی که سزاوار است درجواب ایشان گفته شود اینست که عیسی (علیه السلام) متولد شد بدون پدر پس چرا جایز نباشد که ائمه (علیه السلام) متولد شوند و از برای آنها پدران نباشد و اینها جرأت نمی‌کردند بر اظهار مذهب خودشان در این باب و هرگاه جایز باشد که جمع پیغمبران و رسولان و حجت ها بعد از آدم (علیه السلام) از پدر متولد شده باشند و از میان ایشان عیسی (علیه السلام) بدون پدر متولد شده باشد جایز است که امر او در غیر از او از پیغمبران و رسولان بر مردم اشتباه باشد و چنان نماید و حال اینکه واقع بخلاف آن باشد چنانچه جایز است که متولد شود بدون پدری و حال اینکه سایر پیغمبران چنین نباشند لیکن حقت عالی اراده کرد که حکایت حضرت عیسی علامتی از برای مردم باشد که بر هر چیزی قادر است. (14)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
امام با روح القدس تأیید شده و بین او و خدا ستونی از نور است که در آن رفتار بندگان را می‌بیند و هرگاه برای راهنمایی به آن احتیاج پیدا کند، بر آن راهنمایی آگاهی پیدا می‌کند. (15)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
پیغمبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در شب معراج اوصیای خود را دید که اول آنها علی بن ابی طالب (علیه السلام) و آخرین آنها مهدی (علیه السلام) است. (16)

پی‌نوشت‌ها:

1. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 272.
2. کلینی، الکافی، ج1، ص 200؛ صدوق، الأمالی، ص 676.
3. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص 100.
4. کلینی، الکافی، ج1، ص 202.
5. همان، ص 200.
6. صدوق، عیون اخبارالرضا (صلی الله علیه و آله و سلم)، ج1، ص 272.
7. صدوق، کمال الدین، ج1، ص 202.
8. کلینی، الکافی، ج1، ص 199.
9. همان.
10. همان، ص 200-199.
11. صدوق الأمالی، ص235؛ همو، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص 135.
12. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص 200.
13. کلینی، الکافی، ج1، ص 284؛ صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 213.
14. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 213؛ اربلی، کشف الغمه، ج2، ص290.
15. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 213.
16. همان، ص264.

منبع مقاله : 
فعالی، محمد تقی، (1394) سبک زندگی رضوی (8)، مشهد: بنیاد فرهنگی هنری امام رضا (ع)، چاپ اول.



طبقه بندی: ولایت،

[ چهارشنبه 18 مرداد 1396 ] [ 11:57 ق.ظ ] [ م. ج. مهران منزه ]

[ نظرات() ]


مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه