تبلیغات
پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی - خداشناسی در سبک زندگی رضوی (ع)

پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی

هر آنچه برای رسیدن به خوشبختی می خواهید

با سلام ... ورود شمارا به وبلاگ پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی خوش آمد میگویم ... برای مشاهده کامل مطالب از آرشیو مطالب وبلاگ استفاده کنید.

undefined




خداشناسی در سبک زندگی رضوی (ع)

3) مراتب شناخت خدا

یک) شناخت ذات الهی

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
خداوند بزرگوارتر از آن است که دیده‌ای او را دریابد یا خیال به او احاطه نماید و یا عقلی او را ضبط کند. (15)

دو) شناخت هستی خداوند

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
کمترین مراتب معرفت، اقرار به این است که خدایی غیر از پروردگار بی نیاز نیست و شبیه و نظیر ندارد و ایجاد کننده و قدیم و موجود است که فقدان و نابودی از برای او نیست و مثل او چیزی نیست. (16)

سه) شناخت اوصاف و افعال الهی

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
ای خدایی که مرا به سوی خود رهنمون گشتی و با معرفت خود دلم را نرم کردی. (17)
خدایا! من از توأم و وابسته به توأم و روانه به سوی توأم و از توأم. برای خود زیان و سودی به دست ندارم. (18)

4) چگونه خدا را بشناسیم؟

یک) عقل

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
دوست هر کس عقل و دانایی اوست و دشمن هر کس جهل و نادانی او است. (19)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
عبادت به نماز و روزه بسیار نیست، همانا عبادت اندیشیدن در امر خدای عز وجل است. (20)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
علم و دانش حیات قلب ها و روشنی دیدگان از غبار ظلمت را در پی دارد، علم و دانش مایه نیرومندی جان ها در برابر سستی است و بندگان خدا به واسطه ی آن به درجات رفیعی در دنیا و آخرت دست می‌یابند.
عقل تابع علم است و علم ابزاری است که بنده با مدد آن به مقام بندگی و اطاعت دست می‌یابد و می‌تواند آنچه را موجب سعادت اوست به انجام رساند. (21)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
همانا عقل است که معیار صدق هر صادق و کذب هر کاذب است. (22)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
از دانایان باشید نه از راویان، اگر حدیثی را از روی فقه و بصیرت و دانایی درک کنید و معنای آن را دریابید بهتر است از این که هزار حدیث را بدون درک معنای آن روایت نمایید. (23)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
خدایا عقل من موهبت و رحمتی از جانب تو است. همان گونه که هدایت من از تفضّل و قدرت تو ناشی می‌شود و نیز حیات قلب و مرکز ادراکات من از امید به تو سرچشمه می‌گیرد. تو تأثیر نیرنگ‌های دشمنان را بر قلب و فهم من رفع نموده و زمینه تأمّل و دقّت را در اندیشه و تفکراتم فراهم ساختی و امید به یاری خودت را افزون نمودی. (24)
امام رضا (علیه السلام) در پاسخ به سؤال عمران که خدا در چیست؟ آیا شیئی بر او احاطه دارد و دچار تحوّل و دگرگونی می‌شود و نیز آیا به چیزی محتاج است؟ فرمود:
ای عمران پس خوب در جواب من دقّت کن و آن را بفهم. این از پیچیده ترین نکاتی است که مورد پرسش همه مردم است و افرادی که دچار کاستی در عقل و فهم هستند آن را نمی‌ فهمند و در مقابل، عقلای منصف از درک آن عاجز نیستند. (25)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
با کمک عقل و تفکّر توفیق معرفت پیدا می‌کنیم و از راه تدبّر، حجّت و برهان وجود او ثابت می‌شود. (26)

دو) قلب و شهود

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
ایمان، معرفت به قلب، اقرار به زبان و عمل به ارکانو جوارح است. (27)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
هیچ بنده‌ای چهل روز برای خداوند خالص نشد، جز اینکه چشمه‌های حکمت از دانش بر زبانش جاری شد. (28)

5) توحید

امام رضا (علیه السلام) فلسفه فرمان الهی بر لزوم اقرار به خداوند متعال را این گونه بیان می‌کند:
پرهیز از گناهان، اصلاح امور و رفتار بندگان، نهادینه شدن فرهنگ امر به نیکی و پرهیز از زشتی و آلایش درون آدمیان از عیب‌های باطنی. (29)

یک) اقسام توحید

الف) توحید ذاتی

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
درباره توحید باید همانگونه که خداوند فرموده قُل هُوَ اللهُ أَحَدٌ * اللهُ الصَّمَدُ* لَم یَلِد وَ لَم یُولَد * وَ لَم یَکُن لَّهُ کُفُواً أَحَدُ معتقد بود. (30)

ب) توحید احدی (درون ذاتی)

امام رضا (علیه السلام) در توصیف خداوند فرمود:
شنوا و بینا است متفرّد به ذات و متفرّد به معنا است. بزرگ منتهی به اوست. فرزند نمی‌ آورد و کسی از او متولد نمی‌ شود و احدی نظیر و مساوی با او نیست. (31)

ج) توحید واحدی (برون ذاتی)

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
من خدا را توصیف می‌کنم به همان نحوی که خود را توصیف نموده است؛ توصیف می‌کنم بی آنکه او را در اندیشه خود تصوّر کنم، او را توصیف می‌کنم بی آنکه با حواس برایش صورتی قائل شوم، به وسیله آیات و نشانه‌های خلقت شناخته می‌شود... استدلال بر وجودش می‌شود بدون آنکه مثالی برایش معیّن شود و به یگانگی او اعتراف می‌شود بی آنکه تجزیه پذیر باشد. با نشانه ها شناخته می‌شود و با علامت ها اثبات می‌گردد. جز او خدایی نیست بزرگ و بلندمرتبه است. (32)

د) توحید صفاتی

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
نام‌های او، محض عبارت و تعبیرات و افعال و کردار او مجرّد تفهیم است. ذات او حقیقت است و کنهش، جدایی او از خلق. بقای او حدّ و مرز سایر پدیده ها است. (33)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
اگر کسی در مورد خداوند به صفاتی زائد بر ذات قائل شود، تشبیه را نفی نکرده بلکه در واقع قائل به تشبیه شده است هر چیزی که در مخلوقین یافت شود، در خالقش وجود نخواهد داشت. (34)

هـ) توحید افعالی

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
هر کس به یگانگی خداوند اقرار کند و خدا را به چیزی تشبیه نکند، و او را از هر آلودگی منزّه بداند، و معتقد شود که هر نیرو و قوه و حرکتی از طرف خداوند است و اراده و مشیت او بر همه جا حکومت می‌کند. جسم و جان مردم در اختیار اوست، عالم امر و خلق در دست اوست، به قضا و قدر خداوند اعتقاد پیدا کند و افعال بندگان را مخلوق بداند به خلقت تقدیری نه تکوینی... از شیعیان ما اهل بیت به حساب می‌آید. (35)

و) توحید در عبادت

امام رضا (علیه السلام) برای اثبات توحید در عبودیت برای عالمی مسیحی به نام جاثلیق این گونه استدلال کرد:‌ای مسیحی! قسم به خدا ما به عیسایی که به محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) مؤمن بود، ایمان داریم و نسبت به عیسای شما ایرادی نداریم جز ضعف و ناتوانی و کمی نماز و روزه او!... جاثلیق گفت: شما معتقدی که عیسی (علیه السلام) ضعیف بود و کم روزه می‌گرفت و کم نماز می‌خواند؟ و حال آنکه حضرت حتّی یک روز هم بدون روزه سپری نساخته و یک شب نیز به خواب نرفت و همیشه روزها روزه بود و شب ها شب زنده دار! امام (علیه السلام) فرمود: برای نزدیکی و تقرّب به چه کسی روزه می‌گرفت و نماز می‌خواند؟! جاثلیق نتوانست جوابی دهد و ساکت ماند. (36)

دو) اسما و صفات الهی

امام رضا (علیه السلام) در روایتی، معنای «بسم الله الرّحمن الرّحیم» را این گونه بیان فرمود:
نفس خود را به علامتی از علامت‌های خدای تعالی، یعنی عبادت، علامت گذاری می‌کنم، راوی می‌گوید به آن حضرت گفتم: «سمه» یعنی چه؟ حضرت فرمود: علامت. (37)
محمدبن مؤید گوید: خدمت امام رضا (علیه السلام) رسیدم تا درباره توحید سؤالی مطرح کنم، ایشان این مطلب را برایم دیکته کرد:
حمد از آن خداست که همه چیز را پدیده هستی داده و ابتکاری به جا نموده است. نه چیزی پیش از آفرینش او بوده تا اختراع صدق نکند و نه علّت و سببی در میان بوده که ابتکار درست نیاید، هر چه را چنانچه خواست آفرید و در این آفرینش برای اظهار حکمت و حقیقت ربوبیت خود تنهایی گزید، خردها او را در چنگ نیارند و اوهام به او نرسند، دیده ها او را درک نکنند و در اندازه نگنجد، زبان تعبیر در برابر آستان او درمانده و دیده ها در فرود هستی او خود را ببازند، صفات گوناگون در حضرت او گم و سرنگونند، بی پرده در نهانی عمیق نهفته است و بی پوشش، کلانی خود را در پرده گرفته، نادیده شناخته شده و بی تصویر ستوده گردیده و بی جسمی نشانه گذاری شده، نیست شایسته پرستشی جز خدای بزرگ و برتر. (38)
خزاز و محمدبن حسین گویند: خدمت حضرت رضا (علیه السلام) شرفیاب شدیم و برای آن حضرت روایتی را نقل کردیم که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) پروردگارش را به صورت جوانی آراسته دیده است. حضرت با شنیدن این سخن به سجده افتاد و چنین فرمود:
منزّهی تو، تو را نشناختند و یگانه ات ندانستند. از این رو برایت صفت تراشیدند، منزّهی تو، اگر تو را می‌شناختند به آنچه خود را توصیف کرده‌ای می‌کردند. منزّهی تو... بارخدایا! من تو را جز به آنچه خود ستوده‌ای نستایم و به مخلوقات مانند نسازم. (39)

6) ارتباط با خدا

یک) ارتباط مستقیم

امام رضا (علیه السلام) فرمود:
موسی (علیه السلام) روزی در نجوای خود با خداوند گفت: پروردگارا! آیا از من دوری تا تو را با صدای بلند بخوانم یا نزدیک منی تا با تو نجوا کنم؟ خدای متعال به موسی (علیه السلام) این گونه خطاب کرد: من همنشین کسی هستم که مرا یاد می‌کند. (40)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
دعای هیچ کس را کوچک نشمارید؛ چرا که دعای یهودی و نصرانی در حقّ شما مستجاب می‌شود؛ در حالی [که ممکن است] دعاهای خودتان مستجاب نشود. (41)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
[دعا] نور آسمان و زمین، ستون دین و اسلحه پیامبران و مؤمنان. (42)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
دعا سلاح مؤمن و ستون دین و نور آسمانها و زمین است. (43)
علی بن اسباط می‌گوید به امام رضا (علیه السلام) گفتم: فدایت شوم! نمی‌ دانم برای سفر، راه دریا را پیشه گیرم یا خشکی؛ چرا که راه، بسیار مخاطره آمیز و ترسناک است. حضرت برای این که آرامش پیدا کند دعایی را به او تعلیم داد که اگر راه خشکی در پیش گیرد آن را بخواند و برای مسیر دریا نیز دعای ویژه‌ای را بیان فرمود. سپس حضرت (علیه السلام) درباره آرامش فرمود:
آرامش، نسیمی است که از بهشت وزیدن می‌گیرد و صورتی همانند صورت انسان دارد. (44)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
به خدا خوش گمان باشید؛ چرا که جدم امام صادق (علیه السلام) فرمود: کسی که به خدا نیک اندیش باشد، خدا نزد گمان نیک به خودش قرار دارد. (45)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
کسی از مخلوقات من نیست که به من پناه آورد و به من چنگ زند؛ مگر این که زمین و آسمان را برای رزق و روزی او ضمانت می‌کنم. پس اگر طلبی کند، به وی عطا می‌کنم و اگر بخواند، وی را اجابت می‌کنم و اگر بخشش کند، به وی عطا می‌کنم و اگر بخواند، وی را اجابت می‌کنم و اگر بخشش بطلبد، او را می‌آمرزم. (46)
حسن بن جهم از امام رضا (علیه السلام) پرسید: آیا جایز است برای تغییر جنسیت جنین دعا کنیم؟ حضرت (علیه السلام) فرمود:
خداوند هر چه بخواهد انجام می‌دهد. (47)
زکریابن آدم می‌گوید امام رضا (علیه السلام) به من فرمود: این دعا را برای درمان تمام دردها بخوان؛ چرا که به اذن خدا سلامتی اش را به دست می‌آورد:
ای کسی که شفا را نازل می‌کنی و دردها را از بین می‌بری بر من شفای کاملت را نازل کن. (48)
امام رضا (علیه السلام) فرمود: هنگامی که چیزی را گم کردی، آیه شش تا پنجاه و نه سوره انعام را تلاوت کن سپس این گونه دعا کن:
اللهُمَّ إِنَّکَ تَهدِی مِنَ الضَّلَالَ^ِ وَ تُنجِی مِنَ العَمَی وَ تَرُدُّ الضَّالَّ^َ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغفِرلی وَ رُدَّ ضَالَّتِی وَ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَلِّم؛ خدایا همانا تو از گمراهی هدایتم می‌کنی و از کوری و نابینایی نجاتم می‌دهی و گم گشته را بازمی گردانی پس بر محمد و خاندان او درود فرست و مرا بیامرز و گمشده ی مرا بازگردان، و بر محمد و خاندانش سلام و درود فرست. (49)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
مؤمنی نیست که برای برادران و خواهران مؤمن یا زنان و مردمان مسلمان چه مرده و چه زنده آنان دعا کند، مگر این که خداوند به ازای هر زن و مرد مؤمن برای او تا دامنه قیامت، حسنه‌ای ثبت می‌کند. (50)
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
هر کس در غیاب برادر مؤمن خویش برایش دعا کند، از کناره‌های آسمان ندا می‌شود:‌ای فلانی! برای توست مانند آن چه که برای برادرت درخواست کردی و برای توست صدهزار برابر آن. (51)

دو) ارتباط غیر مستقیم

حضرت رضا (علیه السلام) به نقل از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود:
کسی که ایمان نیاورده و شفاعت مرا قبول نکرده است هرگز خدا او را به شفاعت من نرساند پس از آن فرمود شفاعت مخصوص کسانی از امت من است که گناهان کبیره کرده باشند. (52)

پی‌نوشت‌ها:

1. مفید، الأمالی، ص 253.
2. کلینی، الکافی، ج2، ص 55؛ مجلسی، بحارالانوار، ج68، ص322.
3. صدوق، الأمالی، ص 268.
4. کلینی، الکافی، ج1، ص 78.
5. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص99.
6. حرّانی، تحف العقول، ص446؛ مجلسی، بحارالانوار، ج75؛ ص339.
7. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص99.
8. مفید، الأمالی، ص275؛ مجلسی، بحارالانوار، ج66، ص 68.
9. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص49.
10. همان، ص 127.
11. هود/41.
12. کلینی، الکافی، ج3، ص 471.
13. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص 99؛ مجلسی، بحارالانوار، ج6، ص 58.
14. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص 100.
15. همو، التوحید، ص252.
16. کلینی، الکافی، ج1، ص86؛ صدوق، التوحید، ص 283؛ همو، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص133.
17. کلینی، الکافی، ج2، ص 579.
18. مجلسی، بحارالانوار، ج73، ص174.
19. کلینی، الکافی، ج1، ص 11؛ همو، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص 258؛ صدوق، علل الشرائع، ج1، ص 101.
20. کلینی، الکافی، ج2، ص 55.
21. عطاردی، مسند الامام الرضا (علیه السلام)، ج1، ص 7.
22. صدوق، علل الشرائع، ج1، ص 122؛ همو، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص 80.
23. عطاردی، مسند الامام الرضا (علیه السلام)، ج1، ص 8.
24. موحد ابطحی، الصحیف^ الرضوی^، ص 42.
25. صدوق، التوحید، ص 439؛ طبرسی، الاحتجاج، ج2، ص 425؛ مجلسی، بحارالانوار، ج10، ص317.
26. صدوق، التوحید، ص 35؛ همو، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 151.
27. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص226.
28. همان، ج2، ص69.
29. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، 99؛ همو، علل الشرائع، ج1، ص 252.
30. صدوق، التوحید، ص 95؛ مجلسی، بحارالانوار، ج2، ص 69.
31. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 127.
32. مجلسی، بحارالانوار، ج25، ص275.
33. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص151.
34. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 153؛ همو، التوحید، ص 40.
35. مجلسی، بحارالانوار، ج66، ص 9.
36. طبرسی، الاحتجاج، ج2، ص 418.
37. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 261.
38. کلینی، الکافی، ج1، ص 105.
39. همان، ص101.
40. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 127.
41. کلینی، الکافی، ج4، ص17؛ حرّعاملی، وسائل الشیعه، ج7، ص129.
42. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج2، ص37.
43. همان.
44. کلینی، الکافی، ج3، ص471.
45. همان، ج8، ص286.
46. مجلسی، بحارالانوار، ج68، ص143.
47. حرّعاملی، وسائل الشیعه، ج7، ص 142.
48. مجلسی، بحارالانوار، ج92، ص55؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج2، ص 424.
49. طبرسی، مکارم الاخلاق، ص 373؛ مجلسی، بحارالانوار، ج92، ص123؛ نوری، مستدرک الوسائل، ج8، ص 215.
50. صدوق، ثواب الاعمال، ص 193؛ مجلسی، بحارالانوار، ج90، ص 386؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج7، ص 116.
51. کشّی، رجال الکشّی، ص 586؛ ابن طاووس، فلاح السائل، ص 44.
52. صدوق، عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج1، ص 136.

منبع مقاله : 
فعالی، محمد تقی، (1394) سبک زندگی رضوی (8)، مشهد: بنیاد فرهنگی هنری امام رضا (ع)، چاپ اول.



طبقه بندی: مقالات آموزنده،

[ شنبه 21 مرداد 1396 ] [ 01:01 ب.ظ ] [ م. ج. مهران منزه ]

[ نظرات() ]


مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه