تبلیغات
پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی - ارتباط با خدا

پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی

هر آنچه برای رسیدن به خوشبختی می خواهید

با سلام ... ورود شمارا به وبلاگ پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی خوش آمد میگویم ... برای مشاهده کامل مطالب از آرشیو مطالب وبلاگ استفاده کنید.

undefined






ارتباط با خدا

* مثبت‌اندیشی

چنان‌که در آداب دعا بیان شد، نیایشگر باید باور داشته باشد خداوند، نجوایش را می‌شنود، به خواسته‌های وی توجّه دارد و آنچه خیر اوست به او ارزانی می‌دارد پس کسی که در محراب دعا قرار می‌گیرد باید به نتیجه دعایش امیدوار باشد؛ چرا که درخواست خود را نزد کسی برده که بر همه چیز تواناست. پس دعاکننده خود را در پناه خدا می‌بیند و نباید بدبین و ناامید باشد. این تمرین، مثبت‌اندیشی را در فرد، تقویت خواهد کرد. امام رضا (علیه السلام) فرمود:
به خدا خوش گمان باشید؛ چرا که جدم امام صادق (علیه السلام) فرمود: کسی که به خدا نیک‌اندیش باشد، خدا نزد گمان نیک به خودش قرار دارد (45).

* دوری از گناه

اطاعت پروردگار و دوری از گناه، از شرایط استجابت دعا است. امام علی (علیه السلام) فرمود خداوند به عیسی (علیه السلام) وحی فرستاد:
من دعای کسی را که به یکی از بندگانم ظلم کرده باشد نمی‌شنوم و کسی که حقّی از من در گردن خود دارد، دعای او را اجابت نمی‌کنم تا آن‌گاه که حقّ مرا برگرداند (46).
کسی که چشم امید به درگاه خالق بی‌نیاز دوخته و دست خالی خود را به درگاه بی‌نیازش دراز کرده است، همواره می‌کوشد که دامنش را از آلوده شدن به گناهان، پاک نگاه دارد، در حقّ دیگران ظلمی روا ندارد و حقوق الهی و بندگان او را رعایت کند؛ چرا که گناهان، آثار مخرّبی بر جسم و جان انسان بر جای می‌گذارد. گناه علاوه بر آن‌که قلب را می‌میراند، دنیای ما را نیز تخریب می‌کند. دروغ یکی از گناهان کبیره است. امام رضا (علیه السلام) می‌فرماید:
اگر حاکمان، اهل دروغ باشند، نزول باران قطع می‌شود و اگر زکات اموال پرداخت نشود، حیوانات می‌میرند (47).
قطع رحمت الهی و مرگ حیوانات اهلی، نشان از آن دارد که گناهان، دعاها را بی‌اثر می‌کند و درب استجابت را می‌بندد؛ چرا که با وجود دعای بسیار برای بارش باران و جلب روزی و سلامتی و عافیت، این امور محقّق نمی‌شود.

* پرهیز از حرام‌خواری

یکی دیگر از آثار تربیتی دعا توجّه به درآمد حلال و پرهیز از حرام‌خواری است. اگر نیایش‌گر در پی آن است که دعایش به سوی آسمان‌ها بالا رود باید مراقب لقمه‌ای که در دهان می‌گذارد باشد و درباره‌ی لباسی که بر تن می‌کند حساسیت لازم را داشته باشد. باید بداند که لقمه حرام، زهری مهلک است که جسم و روح را از بین می‌برد. لباسی که از حرام تهیه شده همانند توده‌ای از آتش، وی را در برگرفته و می‌سوزاند و حاضر شدن با چنین حالتی برای نیایش در درگاه الهی، دعاها را بی‌ثمر و خنثی می‌کند. آخرین فرستاده الهی فرمود:
گاهی بنده خدا دستانش را برای گرفتن حاجت نزد خدا دراز می‌کند؛ در حالی که غذا و لباسش از مال حرام تهیه شده است؛ پس با این وضع، چگونه دعایش به اجابت می‌رسد (48)؟
شخصی خدمت امام رضا (علیه السلام) آمد و از برآورده نشدن حاجت‌هایش گله کرد. حضرت (علیه السلام) پس از بیان مطالبی، چند توصیه به وی کرد: این‌که صبر پیشه کند، صله رحم به جا آورد، عیب مردم را آشکار نکند و همواره در پی حلال باشد (49).

* دست یافتن به خواسته‌ها

دعا، کوبیدن درب‌های آسمان با هدف بازشدن و اجابت است. نیایش‌گر کوبه درب طلب را به صدا می‌آورد و با پافشاری بر خواسته خویش در پی دست یافتن به حاجت‌های خویش است. اگر دعا با آدابش همراه باشد، اجابت، قرین آن می‌شود و جسم و جان دعا کننده از لطف و رحمت الهی سیراب می‌شود؛ از این‌رو یکی از آثار مهم نیایش، دست یافتن به خواسته‌ها و آرزوها است.
انسان، ضعف را در درون خویش احساس کرده و دریافته است که برای رسیدن به آرزوهایش باید از نیروی برتر بهره گیرد؛ از این رو سرچشمه همه خوبی‌ها و دانسته‌ها را می‌یابد و خواسته‌های خود را به پیشگاه او عرضه می‌دارد.
نیایش‌گر با به صدا در آوردن کوبه‌های دربِ طلب و با آهنگ دلنشینِ نجوا و دعا، نگاه آسمانیان را به خود جلب می‌کند و زمینه استجابت را فراهم می‌آورد. امام رضا (علیه السلام) از قول پدران بزرگوار خود فرمود:
کسی از مخلوقات من نیست که به من پناه آورد و به من چنگ زند؛ مگر این که زمین و آسمان را برای رزق و روزی او ضمانت می‌کنم. پس اگر طلبی کند، به وی عطا می‌کنم و اگر بخواند، وی را اجابت می‌کنم و اگر بخشش بطلبد، او را می‌آمرزم (50).
در کلمات نورانی هشتمین اختر آسمان امامت (علیه السلام)، نمونه‌هایی از اثر دعا در استجابت به چشم می‌آید. حسن بن جهم از امام رضا (علیه السلام) پرسید: آیا جایز است برای تغییر جنسیت جنین دعا کنیم؟ حضرت (علیه السلام) فرمود:
خداوند هر چه بخواهد انجام می‌دهد (51).
در موارد زیادی حضرت رضا (علیه السلام) برای درمان دردهای جسمانی، دعاهایی را تجویز فرموده است. زکریا بن آدم می‌گوید امام رضا (علیه السلام) به من فرمود: این دعا را برای درمان تمام دردها بخوان؛ چرا که به اذن خدا سلامتی‌اش را به دست می‌آورد:
یُا مُنزِلَ الشِّفَاءِ وَ مُذهِبَ الدَّاءِ أَنزِل عَلىَّ مَا بِی مِن دَاءٍ شِفَاءً، اى كسى كه شفا را نازل می‌کنی و دردها را از بین می‌بری بر من شفای کاملت را نازل کن (52).
از امام رضا (علیه السلام) دعایی برای یافتن گمشده وارد شده است. هنگامی که چیزی را گم کردی، آیه شش تا پنجاه و نه سوره انعام را تلاوت کن سپس این گونه دعا کن:
اللهُمَّ إِنَّكَ تَهدِی مِنَ الضَّلَالَةِ وَ تُنجِی مِنَ العَمَى وَ تَرُدُّ الضَّالَّةَ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغفِرلِی وَ رُدَّ ضَالَّتِی وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَلَّم، خدایا همانا تو از گمراهی هدایتم می‌کنی و از کوری و نابینایی نجاتم می‌دهی و گم گشته را باز می‌گردانی پس بر محمّد و خاندان او درود فرست و مرا بیامرز و گمشده‌ی مرا باز گردان، و بر محمد و خاندانش سلام و درود فرست (53).
همچنین دعاهای بسیاری از امام رضا (علیه السلام) و سایر پیشوایان معصوم (علیهم السلام) برای برطرف شدن دردهای جسمی و روحی وارد شده است. همه آن‌ها از این مطلب نشان دارد که اگر دعا با شرایطش همراه شود، درب‌های استجابت به سوی فرد گشوده می‌شود و رحمت الهی، آدمی در بر می‌گیرد. دعا راهی برای دست یافتن به آرزوهای مشروع است.

* پاداش اخروی

دعا، عبادت محسوب می‌شود و پرونده اعمال بندگان را با حسنات بسیار قرین می‌سازد. امام رضا (علیه السلام) فرمود:
مؤمنی نیست که برای برادران و خواهران مؤمن یا زنان و مردمان مسلمان چه مرده و چه زنده آنان دعا کند، مگر این‌که خداوند به ازای هر زن و مرد مؤمن برای او تا دامنه قیامت، حسنه‌ای ثبت می‌کند (54).
آن حضرت در روایت دیگری می‌فرماید:
هر کس در غیاب برادر مؤمن خویش برایش دعا کند، از کناره‌های آسمان ندا می‌شود: ای فلانی! برای توست مانند آن‌چه که برای برادرت درخواست کردی و برای توست صد هزار برابر آن (55).

دو) ارتباط غیرمستقیم

در قرآن با آیاتی مواجه می‌شویم که بیانگر ارتباط غیرمستقیم خدا با مخلوقات است. بخشی از این آیات که واژه «وسیله» در آن‌ها به کار رفته است، ارتباط غیرمستقیم و با واسطه خدا را با ممکنات اثبات می‌کند.
وسیله از ماده «وسل» و آن وسایل است. در کتب لغت چند معنا برای این لفظ بیان شده است (56)؛ منزلت نزد پادشاه، درجه و نزدیکی، آن چیزی است که سبب تقرب به غیر شود. توسّل، تقرّب به سوی خدا، به وسیله انجام عملی، تقرّب و توسّل به شیء رغبت و طلب.
در کتب لغت قرآنی نیز در معنای این واژه به مواردی اشاره شده است. مفردات، معنای وسیله را رسیدن به چیزی با میل، رغبت و اشتیاق به آن می‌داند (57). مجمع البحرین وسیله را به معنای قربت و نزدیکی به خدا در نظر گرفته است (58). التحقیق رغبت در تقرّب را به معنای اصلی این واژه و منزلت، درجه، وصله، رغبت، قربت و عمل را از مصادیق آن ذکر می‌کند (59).
واژه وسیله در دو آیه از آیات قرآن کریم آمده است. خداوند متعال در یکی از این دو آیه خطاب به کسانی که ایمان آورده‌اند برای دست یافتن به رستگاری سه دستور صادر می‌کند؛ پیشه کردن تقوا، انتخاب وسیله‌ای برای تقرّب و جهاد در راه خدا:
یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَیهِ الْوَسِیلَةَ وَجَاهِدُوا فِی سَبِیلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از خدا پروا کنید و به او [توسّل و] تقرّب جویید و در راهش جهاد کنید، باشد که رستگار شوید (60).
مهمترین موضوعی که در این آیه بیان شده است، دعوت از انسان مؤمن برای انتخاب وسیله و راهی است که سبب تقرّب به خدای سبحان شود. وسیله در اصل به معنای طلب شیء از روی میل و رغبت است به گونه‌ای که سبب تقرّب شود. بر این اساس برای وسیله‌ای که در این آیه بیان شده معانی گسترده‌ای می‌توان ذکر کرد. وسیله، هر عمل یا شیئی را شامل می‌شود که سبب قرب به خداوند متعال شود. مهمترین وسیله در این راه، ایمان به خدا، پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)، اهل بیت (علیهم السلام) و جهاد در راه خدا و انجام عبادت‌ها مانند نماز، زکات، روزه و حج است. همچنین شفاعت انبیاء و ائمه (علیهم السلام) و اولیای الهی، سبب تقرّب به خدا می‌شود. پیروی از سنّت و روش پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و امامان (علیهم السلام) نیز باعث تقرّب به خداوند متعال است (61).
اصبغ بن نباته از حضرت علی (علیه السلام) روایت کرده در بهشت دو مروارید در زیر عرش است: یکی زرد و دیگری سفید. در هر یک از آن دو هفتاد هزار غرفه است که درها و جام‌های آن از یک ماده است، مروارید سفید همان وسیله است که برای محمّد و اهل بیتش (علیهم السلام) بوده و مروارید زرد هم برای ابراهیم و اهل بیتش (علیهم السلام) است (62).
همچنین براساس روایاتی که در ذیل این آیه بیان شده است، ائمه معصومین (علیهم السلام) به عنوان مصداق کامل وسیله معرفی شده‌اند (63). انجام اعمال صالح و افعالی خیر، از دیگر مصادیق وسیله بیان شده است (64).
یکی از شواهد روایی بر وسیله بودن پیشوایان معصوم (علیهم السلام)، روایاتی است که آن‌ها را به عنوان شفیع بیان می‌کند. براساس برخی از احادیث امامان (علیهم السلام) از مقام شفاعت برخوردارند. در زیارت حضرت رضا (علیه السلام) آمده است:
[شما] نزد خدا دارای مقام شایسته هستید... و شفاعت شما پذیرفته شده است (65).
در روایت دیگری حضرت رضا (علیه السلام) به نقل از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) ایمان به شفاعت را شرط شفاعت بیان کرده و کسانی که شامل این شفاعت می‌شوند را این‌گونه بیان می‌فرمایند:
وَ مَن لَم یُؤمِن بِشَفَاعَتِی فَلَا أَنَا لَهُ اللهُ شَفَاعَتِی ثُمَّ قَالَ (صلی الله علیه و آله و سلم) إِنَّمَا شَفَاعَتِی لِأَهلِ الکَبَائِرِ مِن أُمَّتِی؛ کسی که به شفاعت من ایمان نداشته باشد، پس خدا شفاعت من را شامل او نمی‌کند. سپس فرمود: همانا شفاعت من برای کسانی از امّت من است که مرتکب گناه کبیره شده‌اند (66).

پی‌نوشت‌ها:

1- داوودی، الوهیت و مظهریت، ج 2، ص 293.
2- بقره/186.
3- عاملی، الوجیز، ج 1، ص 303.
4- ر.ک: طباطبایی، المیزان، ج 2، ص 30.
5- کاشانی، منهج الصادقین، ج 1، ص 397؛ قمی مشهدی، کنزالدقائق، ج 2، ص 250.
6- صدوق، عیون اخبار الرضا (ع)، ج 1، ص 127.
7- کاشانی، منهج الصادقین، ج 2، ص 397؛ قمی مشهدی، کنزالدقائق، ج 2، ص 250.
8- مصطفوی، التحقیق، ج 3، ص 317-321.
9- رعد/28.
10- همدانی، انوار درخشان، ج 9، ص 220.
11- بقره/152.
12- قرشی، احسن الحدیث، ج 1، ص 277.
13- ابن شهرآشوب مازندرانی، متشابه القرآن، ج 1، ص 87؛ حسینی شیرازی، تقریب القرآن، ج 1، ص 198.
14- طالقانی، پرتویی از قرآن، ج 2، ص 20.
15- کلینی، الکافی، ج 2، ص 448.
16- فراهیدی، العین، ج 1، ص 348؛ ابن منظور، لسان العرب، ج 18، ص 162.
17- زخرف/80.
18- سبأ/50.
19- طباطبایی، المیزان، ج 16، ص 390.
20- فضل الله، تفسیر من وحی القران، ج 19، ص 72.
21- شریف لاهیجی، تفسیر شریف لاهیجی، ج 3، ص 701؛ حسینی شیرازی، تقریب القرآن، ج 4، ص 398.
22- شبّر، تفسیر القرآن، ج 1، ص 410.
23- دیلمی، ارشاد القلوب، ج 1، ص 148.
24- همان.
25- مفید، الامالی، ص 317.
26- همان، ص 20.
27- کلینی، الکافی، ج 4، ص 17؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج 7، ص 129.
28- کلینی، الکافی، ج 2، ص 467.
29- صدوقی، علل الشرائع، ج 1، ص 182.
30- مجلسی، بحارالانوار، ج 93، ص 298
31- صدوق، عیون أخبار الرضا (ع)، ج 2، ص 37.
32- بقره/186.
33- بیضاوی، انوار التنزیل، ج 1، ص 125؛عاملی، الوجیز، ج 1، ص 165؛ شبّر، الجوهر الثمین، ج 1، ص 881.
34- مطهری، گفتار معنوی، ص 97.
35- ق/16.
36- طبرسی، مکارم الاخلاقی، ص 268.
37- صدوق، عیون اخبار الرضا (ع)، ج 2، ص 37.
38- پارگامنت، معنویت؛ کشف و حفظ تقدس، ترجمه مهرداد کلانتری، ص 177.
39- کلینی، الکافی، ج 3، ص 471.
40- بقره/216.
41- مجلسی، بحارالانوار، ج 64، ص 208.
42- طوسی، مصباح المجتهد، ص 423، طبرسی، مکارم الاخلاقی، ص 333؛ مجلسی، بحارالانوار، ج 92، ص 222.
43- طبرسی، مکارم الاخلاقی، ص 399.
44- ر.ک: حسینی قزوینی، موسوعة الامام الرضا (ع)، ج 5، ص 311-254.
45- کلینی، الکافی، ج 8، ص 286.
46- مجلسی، بحارالانوار، ج 67، ص 316.
47- صدوق، الامالی، ص 310؛ مجلسی، بحارالانوار، ج 70، ص 373.
48- دیلمی، ارشاد القلوب، ج 1، ص 149.
49- کلینی، الکافی، ج 2، ص 488.
50- مجلسی، بحارالانوار، ج 68، ص 143.
51- حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج 7، ص 142.
52- مجلسی، بحارالانوار، ج 92، ص 55؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج 2، ص 424.
53- طبرسی، مکارم الاخلاقی، ص 373؛ مجلسی، بحارالانوار، ج 92، ص 123؛ نوری، مستدرک الوسائل، ج 8، ص 215.
54- صدوق، ثواب الاعمال، ص 193؛ مجلسی، بحارالانوار، ج 90، ص 386؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج 7، ص 116.
55- کشّی، رجال الکشّی، ص 586؛ ابن طاووس، فلاح السائل، ص 44.
56- ابن اثیر، النهایة، ج 6، ص 185؛ ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج 6، ص 110؛ فیّومی، مصباح المنیر ج 2، ص 660؛ ابن منظور، لسان العرب، ج 11، ص 724.
57- راغب اصفهانی، المفردات، ج 60، ص 876.
58- طریحی، مجمع البحرین، ج 5، ص 491.
59- مصطفوی، التحقیق، ج 13، ص 109.
60- مائده/35.
61- مکارم شیرازی، الامثل، ج 3، ص 188.
62- طبرسی، مجمع البیان، ج 7، ص 23.
63- قمی، تفسیر قمی، ج 1، ص 168؛ شریف لاهیجی، تفسیر شریف لاهیجی، ج 1، ص 150؛ فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ج 2، ص 33؛ بروجردی، تفسیر جامع، ج 2، ص 206؛ سید کریمی، تفسیر علیین، ج 1، ص 113.
64- حسینی شیرازی، تقریب القرآن، ج 1، ص 636.
65- صدوق، عیون اخبار الرضا (ع)، ج 2، ص 277.
66- همان، ج 1، ص 136.

منبع مقاله : 
فعالی، محمدتقی، (1394)، سبک زندگی رضوی (7) بینش‌ها و ارزش‌ها، مشهد: انتشارات بنیاد بین‌المللی فرهنگی هنری امام رضا (ع)، چاپ اوّل.



طبقه بندی: اخلاق،

[ پنجشنبه 26 مرداد 1396 ] [ 01:16 ب.ظ ] [ م. ج. مهران منزه ]

[ نظرات() ]


مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه