پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی

هر آنچه برای رسیدن به خوشبختی می خواهید

با سلام ... ورود شمارا به وبلاگ پورتال جامع فرهنگی ،‌ اخلاقی ،‌اعتقادی ،‌ اجتماعی خوش آمد میگویم ... برای مشاهده کامل مطالب از آرشیو مطالب وبلاگ استفاده کنید.


غیبت و تأثیر آن بر روابط خانواده
پیامبر اكرم(ص) فرمود: غیبت آن است كه برادر خود را به چیزی یاد كنی كه ناخوشایند اوست.
پرسیدند: اگر آنچه گفته شده واقعاً در آن شخص باشد، آیا باز غیبت است؟
فرمود: آنچه درباره او می‏گویی اگر در او باشد، غیبت است و اگر در او نباشد، بهتان است.[1]

غیبت و تأثیر آن بر روابط خانواده

پیامبر اكرم(ص) فرمود: غیبت آن است كه برادر خود را به چیزی یاد كنی كه ناخوشایند اوست.
پرسیدند: اگر آنچه گفته شده واقعاً در آن شخص باشد، آیا باز غیبت است؟
فرمود: آنچه درباره او می‏گویی اگر در او باشد، غیبت است و اگر در او نباشد، بهتان است.[1]
حرمت غیبت، حكمی اجماعی و بلكه از ضروریات فقه است. صورت ملكوتی آن نیز همان است كه در آیه 12 سوره مباركه حجرات آمده است: «آیا یكی از شما دوست دارد گوشت برادر مرده خود را بخورد؟ البته معلوم است كه از آن تنفر دارید. پس، از خدا بترسید كه همانا خداوند توبه‌پذیر و رحم‌كننده است».
امام صادق(ع) فرمود: غیبت كسی را مكن كه [اگر كردى] غیبت تو را خواهند كرد. برای برادر دینی‏ات چاه مكن كه خودت در آن می‏افتى.[2]

نتایج ناخوشانید غیبت از دیگران
1. از بین رفتن روحیه برادری و دوستى

گسترش غیبت در خانواده و اجتماع، روحیه برادری و اتحاد و صمیمیت را از بین می‏برد و خوش‌گمانی و اعتماد به یكدیگر را كه نخستین شرط علاقه و الفت خانوادگی است، بر باد می‏دهد.

2. دامن زدن به آتش فتنه و دشمنى

غیبت در بسیاری از موارد، بر آتش فتنه در میان اعضای خانواده دامن می‏زند و بر كینه و دشمنی‏ها می‏افزاید؛ زیرا فاش شدن عیب‏های پنهانی دیگران، دستاویز فرصت‏طلبانی می‏شود كه برای انتقام گرفتن و بر باد دادن حیثیت دیگران، لحظه‌شماری می‏كرده‏اند.

3. نابودی شخصیت و حرمت افراد

برخی افراد هنگامی كه بر اثر غیبت، آبروی خود را در محیط خانواده، بربادرفته می‌بینند، دیگر دلیلی نمی‏‌یابند كه از آن گناه دوری كنند. از این رو، بی‏پروا به آن گناه ادامه می‏دهند.

4. بی‏اعتمادی اعضای خانواده و فامیل به یكدیگر

با رواج غیبت بین خواهر و برادر، زن و شوهر، فرزندان، اقوام و بستگان، به تدریج روابط آنان تیره می‏شود و گاه به جدایی و قطع رابطه‏ می‏انجامد و اگر چنین هم نشود و افراد به رفت‌وآمد خود ادامه دهند، روابطشان به‌صورتی بسیار تصنّعی و اجباری (مثلاً بین مادرشوهر و عروس) ادامه می‏یابد.

چرا غیبت

پدربزرگ همیشه می‌گفت:‌«غیبت نكنید، شب شیطان می‌آید سروقتتان.» چقدر كابوس دیدیم آن شب‌هایی كه با غیبت گذشته بود. راستش تا همین چند سال پیش یك غیبت كوچك هم راحت به دلمان نمی‌نشست. خیلی شب‌ها، همه توی یك اتاق می‌خوابیدیم كه مبادا شیطان بیاید و... بعدها از همین ماجرا هم سوژه‌هایی برای غیبت بیرون آمد.

بررسی یك ناهنجاری فراگیر در جامعه ما

چه فرقی می‌كند كه اسمش غیبت باشد یا حرف‌های خاله زنكى؟ مهم این است كه تفریح بسیاری از ما ایرانی‌ها، این جور حرف‌هاست. مشابه غذا خوردن بعضی از ما كه هر وقت بیكار می‌شویم، دل و روده یخچال را می‌ریزیم وسط و..
از بحث دور نشویم؛ جالب اینكه در همین كشور ما، درباره اینكه غیبت چیست و چه ضررهایی دارد، بحث‌های بی‌شماری شده است! برای مثال، مراجع تقلید، غیبت‌كردن را این‌گونه تعریف می‌كنند: «غیبت یعنی عیب مستور دیگران را بازگو كردن و باید شخص غیبت‌كننده را كه كار حرام انجام می‌دهد، از آن نهی كرد.» در روایات اسلامی نیز غیبت كردن را حتی به «خوردن گوشت برادر مرده» همانند كرده‌اند.
اما در تعریفی دیگر، آنچه در بسیاری از جمع‌‌های زنانه و البته مردانه ما پیوسته اتفاق می‌افتد، این‌گونه تحلیل شده است: «غیبت را می‌توان انتقالی ظریف و زیركانه دانست كه ریشه در خشم فرو خورده فرد دارد. زمانی كه به دلایل گوناگون نمی‌توانیم آشكارا ناراحتی خود را ابراز كنیم، به غیبت متوسل می‌شویم. در واقع غیبت می‌تواند ابراز خشم ما باشد، آنچه بنیان خانواده را بر هم می‌زند. گاه نیز خشم خود را با بیان شوخی‌ها و جوك‌هایی ابراز می‌كنیم كه در آنها فرد مورد خشم ما به باد تمسخر گرفته می‌شود. این نوع تظاهرات در وهله اول از دید دیگران، نشان‌دهنده خشم نیستند،‌اما در واقع راه‌های متفاوت ابراز عصبانیت محسوب می‌شوند».
در واقع ما با نكوهش و غیبت افراد و توهین به شخصیت آنان، می‌خواهیم به هویتی بالاتر برسیم. بالاتر بودن هم كه جزو آرزوهای اولیه همه است و غیبت كردن هم ساده‌ترین راه ایجاد چنین توهمى. پس همچنان مشغولیم
وقتی بهار مهرورزى، با غیبت به خزان دل‏ها مبدل می‌شود!
باز فرصتی دست می‏دهد تا دیدارها تازه گردد و خزان فراموشی كه به‌واسطه مشغله‏های كاری و هیاهوی زندگی بر دل‏ها سایه افكنده بود، به بهار سبز مهربانی و مهرورزی مبدل شود. از هر دری سخن به میان آمد و ناگاه پیشرفت دور از انتظار و بالاتر رفتن ناگهانی سطح زندگی‏ عمو نُقل مجلس شد. لب‏ها به حركت درآمدند: دیدی چه پیشرفتی كردند! تازگی‏ها چقدر خودشان را می‏گیرند! جواب سلام‏هایمان را هم به زور می‏دهند! هر روز یك مدل لباس! می‏خواهند دل ما را بسوزانند!
به خود كه آمدم، احساس خفگی امانم را بریده بود. احساس می‏كردم در هوایی مسموم نفس می‏كشم، پس به بهانه‏ای از آن مجلس خارج شدم، اما تصمیم جدی گرفتم درباره این صفت كه گاه همچون خوره‏ای به جانمان می‏افتد، پرس‌وجو كنم. از این رو به سراغ برخی شهروندان رفتم.
سجاد كلاهدوز، طلبه‏ 23 ساله؛ وی ضمن تأیید سنت پسندیده صله رحم، دید و بازدید را اصلی مهم خواند كه در دین مبین اسلام به آن بسیار سفارش شده است، اما از هر دری سخن گفتن و خدای ناكرده مرتكب غیبت شدن را اشتباهی نابخشودنی می‏دانست.
وى، برای تكمیل سخنش، به این آیه استناد كرد: «ای مردمی كه ایمان آورده‏اید! دوری كنید از بسیاری از گمان‏ها كه گناه است و تجسّس نكنید و از همدیگر غیبت نكنید، آیا دوست دارد یكی از شما گوشت برادر مرده خود را بخورد، [بی‏شك] دوست ندارید، از خدا بترسید، همانا او توبه‌پذیر و مهربان است». (حجرات: 12)
نسرین موسوى، خانه‏دار و 27 ساله؛ وى معتقد است این صفت زشت، در جمع زنان بیش از مردان نمود می‏یابد. او می‏گوىد: معمولاً ما خانم‏ها وقتی فرصتی پیدا می‏كنیم كه دور هم جمع شوىم، به سبب غفلت و پرگوىی، مرزها و حدودها را نادیده می‏گیریم و وارد حریم شخصی دیگران می‏شوىم و حتی عادت زشت دیگری كه داریم این است كه همیشه از خوبی‏ها چشم‌پوشی می‏كنیم و عیب‏های ریز و درشت دیگران برایمان برجسته و نقل‌ونبات مجلسمان می‏شود. این بانوى خانه‏دار به روایتی از رسول اكرم(ص) اشاره می‏كند كه خطاب به ابوذر فرموده است: «ای ابوذر! از غیبت دوری كن كه از زنا بدتر است، چون زناكار پشیمان می‏شود و از خدا آمرزش می‏طلبد و خدا هم او را می‏بخشد، ولی غیبت با توبه آمرزیده نمی‏شود، مگر با عفو صاحبش (غیبت‌شونده)»[3] به‌راستی كدام‌یك از ما تحمل چنین عقوبتی را داریم؟!
رضا نفیسی كه آموزگار است می‏گوىد: چرا سبزی با هم بودنمان، با غیبت و بدگوىی، زرد و پژمرده شود؟! بهتر نیست در محافلمان و در شب‏نشینی‏های خانوادگی و فامیلى، از پند و اندرز بزرگان و حتی پدران و مادرانمان بگوىیم؛ ازتجربه‏های گران‏قدرشان و از رمز كامیابی انسان‌های موفق. می‏توانیم ضرب‏المثل‏های قدیمی را برای فرزندانمان بازگو كنیم یا قصه و روایت شیرینی را نقل كنیم. حتی می‏توانیم همچون شب یلدا، تفألی به دیوان حافظ بزنیم و آن را تفسیر و معنا كنیم.
این معلم فهیم خاطرنشان می‏كند: دید و بازدیدها، بهترین فرصت است كه درباره اخلاق‏های پسندیده صحبت كنیم، تا فرزندانمان به سمت و سوى كردار، گفتار و پندار نیك، هدایت و از رذایل دور شوند، نه اینكه ناخواسته با ارتكاب یكى از این رذایل اخلاقى، همچون غیبت كه گناهی كبیره است، این عمل زشت را در مهمانی‏ها و دید و بازدیدهایمان باب كنیم و جا بیندازیم.
وى در نكوهش این عمل، روایتی از امام حسین(ع) نقل می‏كند كه به مردی كه نزد حضرتش غیبت می‌كرد فرمود: «ای مرد! از غیبت دست بردار؛ چون نان‌خورشِ سگان جهنم است.»[4] بنابراین، این عمل به اندازه‏ای زشت و قبیح است كه در تصورمان نمی‏گنجد.
حجت‌الاسلام والمسلمین حائری‌نیا نیز در مقام یك روحانی و پیش‏نماز، با سرزنش كسانی‏كه خواسته یا ناخواسته این عمل ناپسند را انجام می‏دهند، حدیثی از امام باقر(ع) را یادآور می‏شود كه فرموده است: «غیبت كردن از سه گروه، گناه شمرده نمی‏شود: یكى، صاحب بدعت؛ دوم، پیشوای ستمكار و سوم، فاسقی كه آشكارا مرتكب گناه می‏شود».[5]
وى می‏افزاید: اما درخصوص برادر و خواهر مؤمن، هرگونه سخن‌پراكنی و فاش كردن اسرار یا عیب‏های آنها در جایی‌كه خودشان حضور ندارند، غیبت و گناهی كبیره است كه كفاره دارد.
امام صادق(ع) درباره كفاره این عمل قبیح فرمود: «از پیامبر گرامی اسلام سؤال شد: كفاره غیبت كردن چیست؟ فرمود: هرگاه از كسی یاد كردی كه درباره او غیبت كرده‏ یا شنیده‏اى، برایش از خدا طلب بخشش و آمرزش كن».[6]
رسول خدا(ص) همچنین فرموده است: «مؤمن بر مؤمن هفت حق واجب الهی دارد: 1. احترام به او در هنگامی‏كه حضور ندارد؛ 2. دوستی قلبی با او؛ 3. شریك ساختن او در ثروت؛ 4. حرام دانستن غیبت او؛ 5. عیادت از وى در حال بیماری؛ 6. شركت در تشییع جنازه‏اش...».[7]
با خود می‏اندیشم به‌راستی چرا با این همه سخن و حدیث، باز شیرینی گناهى، ما را از عذاب آن غافل می‏كند؟ باز هم از این و آن می‏گوىیم، به بهانه دل‌جوىی در كار هم سرك می‏كشیم و با یك لحظه غفلت، زحمت و عذاب یك عمر هیزم‌كشی جهنم را به تن می‏خریم؟!
به نعمت، مال و حتی شادی دیگران حسد می‌ورزیم و به‌جای اصلاح عیب‏هایمان و یافتن راه‏های پیشرفت و ترقى، با بزرگ جلوه دادن عیب‏های دیگران، شخصیت كاذبی برای خود ترسیم می‏كنیم. به دست آوردن ارزشی پوشالی به قیمت تخریب شخصیت دیگران؟! كاش حتی لحظه‏ای حاصل این عمل زشتمان را تجسم می‏كردیم. خوردن گوشت برادر! اما نه، از این پس نه!

پی نوشت‌ها:

[1]. میزان الحكمه، ج 1، ح 44570.
[2]. بحار الانوار، ج 75، ص 249.
[3]. وسائل‌الشیعه، ج 12، ص 280.
[4]. بحارالانوار، ج 78، ص 117.
[5]. میزان الحكمه، ج 9، ص 4461، ح 15515.
[6]. كلینى، اصول كافى، ج 2،‌ص 357، ح 4.
[7]. شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 398.

اكبر یدالله‌پور

noorportal.net





طبقه بندی: خانواده و اجتماع،
برچسب ها:غیبت، تاثیر غیبت بر روابط خانواده، خانواده، اثرات غیبت،

[ سه شنبه 8 شهریور 1390 ] [ 07:44 ق.ظ ] [ م. ج. مهران منزه ]

[ نظرات() ]


مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic